سفیدی مو

چگونه مو سفید می شود؟

در زمان‌های قدیم سفیدی مو نشانه پیری بود، ولی دوره و زمانه عوض شده است. برخی جوانان هنوز به سن ۲۰ سالگی نرسیده، موهایشان سفید می‌شود. اما آیا سفیدی مو نشانه پیری است؟ و علت رنگ باختن زودهنگام این موها چیست؟

مو در واقع قسمت یا ضمیمه‌ای از پوست محسوب می‌شود و شامل سلول‌های مشابهی اسـت كـه روی لایـه خـارجی پوست به نام روپـوسـت یا اپیدرم قرار دارند. غدد چربی پـوسـت سـر مـاده‌ای چرب و روغنی ترشح مـی‌كـنـنـد كـه مـنـبـع مـواد مـغـذی و تقویتی، براق‌كننده و عامل سیاهی مو است. تغذیه مو از طریق جریان خون صورت می‌گیرد و به طور خـارجـی امـكـان‌پـذیر نیست. اصولاً مو طی مراحلی رشد می‌كند و در برهه‌هایی از زمان، رشد آن متوقف شده و استراحت می‌كند. در پایین‌ترین لایه پوست سر، در محل پایه تار مو، سلول‌هایی به نام ملانوسیت وجود دارند كه تركیباتی به نام ملانین تولید و ترشح می‌كنند. مـلانـیـن بـاعث رنگی بودن موی سر است. مـلانـوسـیـت‌هـا در واقـع حـاوی سـلـول‌هـای رنگدانه‌ای هستند و برای ساخت ملانین به آنزیم‌های خاصی نیاز دارند. در حقیقت رنگ های متفاوت مو، سیاه، قهوه‌ای، بلوند و قرمز بستگی به نوع آنزیمی ‌دارد كه در ساخت ملانین مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دلیل سفیدی مو

رنـگدانـه‌هــای موجود در ملانوسیت‌ها، عامل ایجاد رنگ موی سر هستند. زمانی كه سـاخت ایـن رنگدانه‌ها مـتوقف شود، مو رنگ خود را از دست می‌دهد و بــه اصـطـلاح سـفـیـد می‌شود و این تار موهای سفید رنگ در تركیب با تـارهـای سـیاه مو، حالتی خـاكـسـتـری بـه مو می‌دهند. سفید شدن مو به طور معمول فرآیندی است كه با بالا رفتن سن رخ می‌دهد. طبق تحقیقات صورت گرفته، عامل اصلی سفید شدن مو، ماده‌ای به نام پروكسید هیدروژن است. با بالا رفتن سن، این ماده در فولیكول‌ها و سلول‌های مو به مقدار زیادی تـولید می‌شود و در نتیجه ساخت رنگدانه ملانین را متوقف می‌كند. پروكسید هیدروژن به مـیـزان كمی ‌در سـراسـر بـدن همـچـون فولیكول‌های مو تولید می‌شود، ولی با افزایش سن مقدار تولید آن بالا می‌رود، زیرا دیگر بدن قادر به خنثی كردن تولید این ماده نیست. زمانی كه ملانوسیت‌ها به طور غیرفعال حضور دارند یا تعداد ملانین هر تار مو به كم‌تر از حد معمول می‌رسد، مو به رنگ خاكستری دیده مـی‌شـود، ولـی چنـانچه ملانوسیت‌ها كاملاً رنگدانه‌های خود را از دست بدهند، مو سفید می‌شود.

 آیا پیری زودرس هم داریم؟

با افزایش سن، مو متمایل به سفید شدن و از دست دادن رنگ خود می‌کند، ولی گاهی این فرآیند سفیدی مو یا خاكستری شدن مو در زمانی زودتر از حد معمول یعنی در جوانی آغاز می‌شود و باعث می‌شود یك فرد جوان كمی‌ پیر به نظر برسد. در حالت عادی، سفیدی مو در مردان حدود ۳۰ سالگی و در زنان حدود ۳۵ سالگی اتفاق می‌افتد و در سیاه‌پوستان این فرآیند ۱۰ ‌‌سال دیرتر رخ می‌دهد. سفیدی موی سر از شقیقه شروع می‌شود، ولی پیش از موی سر، سبیل و ریش شروع به سفید شدن می‌كند. در صورتیکه در سفید پـوستان، زودتـر از ۲۰ ‌‌سالگی و در سیاه‌پوستان پیش از ۳۰ سالگی موها سفید شوند، به آن سفید شدن زودرس مو گفته می‌شود كه خود علل مختلفی دارد .

علت سفیدی زودرس موها

از دلایل اصلی و اولیه سـفـیدی زودرس مـوهـا مـی‌تـوان بـه نـوع رژیم غــذایی نـامناسب و نیزآشفتگی‌ها و نگرانی‌های ذهنی اشاره كرد. كمبود ویتامین‌هـا از جمـلـه ویتامین B12 ، آهن، مس، منگنز، تیتانیوم و یُد در رژیم روزانه عاملی است كه به سفیدی زودهنگام مو كمك می‌كند. نگرانی‌های ذهنی هم تنش زیادی به پوست سر وارد می‌كند كه با تولید مواد مغذی مورد نیاز برای سلامت مـو تـداخل می‌كـند.

از دیگر عوامل مساعدكننده سفیدی زودرس می‌توان به وراثت اشـاره كـرد. بـه طوری كه در چنین افرادی سفیدی موها زودتر آغاز می‌شود. كثیفی پوست سر، شستشوی موها با آب داغ و خشك كردن آن با وسایل الكتریكی مانند سشوار، بیماری تیروئید،كم ‌خونی، رژیم‌های لاغری بسیار سخت و طولانی‌مدت، افزایش گلبول‌های سفید خون و استفاده از دخانیات و سیگار (افراد سیگاری ۴ ‌‌برابر زودتر به سفیدی مو دچار می‌شوند) از دیگر عوامل سفیدی زودرس موها هستند.

آیا كندن موهای سفید باعث زیادشدن آنها می‌شود؟

کندن یا قیچی کردن موهای سفید به‌هیچ ‌وجه باعث زیاد شدن آنها نمی‌شود. ولی به دلیل فشار وارد آمده بر پوست سر و مو، توصیه می‌كنیم این كار را انجام ندهید. با كندن موی سفید، مجدداً در همان مكان، موی سفید جدیدی رشد خواهد كرد و تعداد آن زیادتر نمی‌شود .

تاثیر رنگ موها و مش‌ها در سفید‌ی زودهنگام موها

رنگ مو هیچ تأثیری روی سفیدی موها ندارد، بلكه عوامل دیگری كه در بالا اشاره كردیم در این امر دخیل هستند. ولی رنگ كردن مداوم هم مشكلاتی را برای مو ایجاد می‌كند و ممكن است باعث خشكی و تحریك‌پذیری مو شود، ولی باعث سفید شدن مو نمی‌شود. در واقع رنگ كردن مو، یكی از راه‌های خلاص شدن از شر سفیدی موهاست.

رژیـم غـذایی برای جلوگیری از سفیدی زودرس مو

كمبود برخی مواد غذایی باعث سفید شدن زودرس موها می‌شود كه با رعایت یك رژیم خوب شاید بتوان از آن جلوگیری كرد. مصرف غـذاهـای سـرشـار از ویـتامینB مانند برنج، تخم‌مرغ، سبوس گندم و سبزیجات بسیار مؤثر است و سفیدی مو را به تأخیر می‌اندازد. عنصر مس از آن دسته عناصری است كه نقش زیادی در جلوگیری از سفیدی موها دارد. غذاهایی چون قارچ، سیب‌زمینی، عدس، نخودفرنگی، لوبیا، موز، هلو، گلابی و سیب غنی از مس هستند. مصرف نان جو در رژیم غذایی، خوردن یك لیوان جوشانده سبوس گندم، جو و برنج در روز و خـوردن یك قاشق مرباخوری پودر سبوس برنج مخلوط شده با شكر در روز می‌تواند در جلوگیری و نیز درمان سفیدی مو مؤثر باشد.در كنار این ها، استفاده از سیر، پیاز، موسیر و تره نیز كه سرشار از منگنز هستند می‌تواند مفید باشد.

 آیا سفیدی مو باعث ریزش آن‌ هم می‌شود؟

خیر. موهای سفید بـا از دست دادن رنگدانه‌های خود، ترد و شكننده و حساس می‌شوند. موی سفید نسبت به موهای سیاه، خشك‌تر و زبرتر است، ولی ریشه آن سست نیست و سفید شدن را نمی‌توان عاملی برای ریزش مو به حساب آورد. با رسوب رنگدانه های تولیدشده توسط سلولهای مخصوص ساخت رنگدانه در مو، موهای در حال رشد رنگ خود را به دست می آورند. وقتی مو تشکیل می شود، دارای یک ساقه ی سخت از پروتئین و سلول های مرده است.

آیا سفیدی مو یک شبه امکان دارد؟

به  طور عمومی، سفید شدن موها یک جریان تدریجی است و موی یک فرد، ابتدا به صورت پراکنده سفید می شود و سفیدشدن کلِّ موها ممکن است ماه ها و سالها طول بکشد. در بعضی افراد، هرگز همه موهای سر سفید نمی شوند. معمولاً مو از ریشه سفید می‌شود. در پوست سر انسان حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تار مو وجود دارد و هر كدام بین ۲ تا ۶ سال عمر می‌كنند. رشد مو هفته‌ها طول می‌كشد و نمی‌تواند در طول یك شب سفید شود. همان طور كه گفتیم، یكی از عـوامل سفیدی زودرس مـوهـا، نگرانی‌های ذهنی است. گاهی مردم تصور می‌كنند فردی در اثر یك فشار عصبی شدید دچار سفیدی مو می‌شود. این باوری كاملاً غلط است.

فشار عصبی یكی از دلایل ریزش مو است. بنابراین با ایجاد چنین فشاری، مقدار زیادی از موهای سیاه ریخته و موهای سفید روی سر جلوه‌نمایی می‌كنند و این طور به نظر می‌رسد كه موهای فرد یك‌شبه سفید شده است كه در واقع غلط است.بنابراین با توجه به صحبت برخی افراد که می گویند فلانی یک  شبه موهایش سفیدشد، می توان گفت تنها راه سفیدی موها در یک شب، نفوذ ماده ای در ساقه مو از ریشه تا نوک آن است که بتواند همه ی رنگدانه ها را از بین ببرد. چنین ماده ای تاکنون شناخته نشده است. افرادی که موهای سفید و رنگی دارند، ممکن است در یک شب همه ی موهای رنگی بریزد و فقط موهای سفیدشان باقی بماند، زیرا ریزش منطقه ای موها به  طور انتخابی تمایل داردکه موهای دارای رنگدانه را درگیر کند و موهای سفید دست نخورده باقی می مانند، بنابراین در صورت درگیری موها، موهای سفید نمی ریزند. این اتفاق در فرم غیرمعمول ریزش موها دیده می شود. در سفیدشدن طبیعی موها، سلولهای سازنده رنگدانه ی مو غیر فعال می شوند و بعد از آن موها، سفید درمی آیند .

برگشت ناپذیری سفیدی مو

سفیدی مو که به طور طبیعی با بالارفتن سن ایجاد می شود، دائمی و برگشت ناپذیر است و امکان ندارد که موهای سفید شده  دوباره رنگ طبیعی خود را پیدا کنند. فقط سفید شدن موهایی که به علت بیماری باشد قابل برگشت است. در صورت بهبود بیماری، ممکن است موها به صورت موقتی یا دائمی رنگ اولیه خود را بازیابند و آن هم فقط زمانی است که موی جدید بروید. بیماری های غدد درون ریز، صدمه یا بیماری های دستگاه عصبی، شوک روحی و بدنی، برص یا پیسی، ریزش موی منطقه ای و بعضی از بیماری های شدید مانند مالاریا و آنفلوانزا از جمله بیماری هایی هستند که ممکن است به طور برگشت پذیر باعث سفیدشدن موها شوند.

جمله ی آخر اینکه اگر شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید كه به موهای خود اهمیت می‌دهید و از سفید شدن آنها وحشت دارید، با رعایت نكاتی كه گفته شد تا جایی كه می‌توانید از ایجاد شرایط مناسب برای سفیدی موهایتان جلوگیری كنید.فراموش نکنید که برخی افراد، هرگز موهای سرشان به طورکامل سفید نمی شود. حتماً خوش به حالشان!

منبع: کتاب راز زیبایی- پوست و مو